Author :
Abstract
Bu makale, savaş ve kıtlık dönemlerinde temel bir beslenme kaynağı olarak ortaya çıkan ekmek çeşitlerini tarihsel ve kültürel bir bakış açısıyla incelemektedir. Farklı coğrafyalarda ortaya çıkan savaş ekmekleri; dayanıklılık, az malzemeyle oluşturabilme, uzun süre muhafaza edebilme ve taşıma rahatlığı gibi ortak özellikler taşıyarak toplumların hayatta kalma stratejilerini göstermektedir. Araştırmada, küresel ölçekte kullanılan dayanıklılık temelli savaş ekmekleri (peksimet, komissbrot, baget, biscuit vb.) ile mecburiyet ve göç temelli ekmek türleri (damper gibi) gruplandırılarak değerlendirilmiştir. Bu bağlamda Türkiye’den ele alınan Giresun ve Ordu’nun Mesudiye yöresine özgü Golit ekmeği, uzun raf ömrü, sert yapısı ve kıtlık dönemlerinde desteklediği sürdürülebilir beslenme imkânı sebebiyle savaş ekmeklerinin küresel özellikleriyle karşılaştırılmıştır. Makalenin bulguları, Golit ekmeğinin tarih savaşlarda, kıtlık koşullarında kullanıldığını ve dünya savaş ekmekleriyle şekilsel ve işlevsel bağlamda benzerlikler taşıdığını ortaya koymaktadır. Bu yönüyle çalışma, savaş dönemi beslenme kültürüyle birlikte bütüncül bir çerçeve ortaya çıkarmakta hem de Golit ekmeğinin kültürel miras açısından özgün konumunu vurgulamaktadır.
Keywords
Abstract
This article examines bread varieties that emerged as a staple food source during times of war and famine from a historical and cultural perspective. War breads that emerged in different regions share common characteristics such as durability, the ability to be made with minimal ingredients, long shelf life, and ease of transport, reflecting societies' survival strategies. The study categorizes and evaluates globally used, durability-based war breads (such as hardtack, komissbrot, ship's biscuit, etc.) and necessity- and migration-based bread types (such as damper). In this context, Golit bread, specific to the Giresun region of Turkey, was compared with the global characteristics of war breads due to its long shelf life, hard texture, and the sustainable nutrition it provided during times of scarcity. The findings of the article reveal that Golit bread was used in historical wars and famine conditions and shares similarities with world war breads in terms of form and function. In this respect, the study presents a comprehensive framework of war time nutrition culture and emphasizes the unique position of Golit bread in terms of cultural heritage.
